मेटाले बनायो नबोले पनि मष्तिष्कमा खेलिरहेको बुझ्ने मेसिन्

काठमाडौं । फेसबुकको माउ कम्पनि मेटाले तपाईंको दिमागमा चलिरहेका विचारहरू पढ्न सक्षम एआई प्रणाली विकास गरेको छ।

ब्रेन २ क्वर्टी भि टु नाम दिइएको यो प्रणालीले मस्तिष्कको गतिविधिलाई पाठमा रूपान्तरण गर्छ । अर्को शब्दमा यसले तपाईंको विचारहरूलाई स्क्रिनमा पाठ ढाँचामा प्रदर्शन गर्न सक्छ, तपाईंले तिनीहरूलाई स्पष्ट रूपमा कुनै कुरा पनि व्यक्त नगरेको अवस्थामा पनि तपाईको दिमाग पढन सक्छ ।

यसको एउटा प्रमुख विशेषता भनेको यसलाई न त शल्यक्रिया आवश्यक पर्दछ, न त प्रत्यारोपण नै। यो एआई प्रणाली पक्षाघात वा अन्य अवस्थाका कारण बोल्न नसक्ने व्यक्तिहरूको लागि अत्यधिक लाभदायक साबित हुने जनाइएको छ। यो मेटाको ब्रेन२ क्वर्टी एआई प्रणालीको दोस्रो संस्करण हो, जुन गत वर्ष प्रस्तुत गरिएको थियो।

मेटाले भन्यो कि यो प्रणालीले म्याग्नेटोएन्सेफलोग्राफी प्रयोग गर्दछ। यस्तो प्रणालीलाई शल्यक्रियाको आवश्यकता पर्दैन, बरु, यसले मस्तिष्क गतिविधिबाट उत्पन्न हुने चुम्बकीय क्षेत्रहरू मापन गर्न सेन्सर सुसज्जित हेलमेट प्रयोग गर्दछ । सरल भाषामा भन्नुपर्दा प्रणालीले हेयर ड्रायर जस्तो देखिने विशेष हेलमेट प्रयोग गरेर सञ्चालन गर्दछ।

यो हेलमेटमा धेरै सेन्सरहरू छन्, जसले मस्तिष्क गतिविधिबाट संकेतहरू खिच्छ। यो अद्वितीय यसकारण पनि किन छ भने यसलाई प्रयोगको लागि शल्यक्रिया वा प्रत्यारोपणको आवश्यकता पर्दैन, जसले यसलाई सुरक्षित र किफायती दुवै बनाउँछ।

मेटाका अनुसार ब्रेन २ क्वर्टी भि टुलाई ९ स्वयंसेवकहरूबाट २२,००० भन्दा बढी वाक्यहरू प्रयोग गरेर तालिम दिइएको थियो ।  प्रत्येक स्वयंसेवकले प्रणाली लगाएर र आफ्नो दिमागमा चलिरहेका विचारहरू टाइप गर्न १० घण्टा बिताएका थिए । अघिल्लो संस्करणको विपरीत यो नयाँ पुनरावृत्तिले मस्तिष्क संकेतहरूबाट सिधै भाषा डिकोड गर्न अन्त देखि अन्त गहिरो सिकाइ प्रयोग गर्दछ। प्रणालीकोमद्दतले मस्तिष्क संकेतहरूमा ढाँचाहरू स्वायत्त रूपमा पहिचान गर्न सक्छ।

शुद्धताको हिसाबले मेटाले प्रति शब्द शुद्धता दर ६१ प्रतिशतको दाबी गरेको छ, जुन उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने सहभागीहरूमा ७८ प्रतिशतसम्म पुग्यो। अन्य समान प्रणालीहरूले सामान्यतया केवल ८ प्रतिशतको शुद्धता प्राप्त गर्छन्। प्रणालीको कार्यसम्पादन र दक्षता बढाउन मेटाले ठूलो भाषा मोडेललाई पनि फाइन ट्यून गरेको छ, जसले गर्दा कुराकानीको क्रममा व्याकरणीय सन्दर्भलाई राम्रोसँग ह्यान्डल गर्न सकिन्छ।