पृथ्वीबाट ओजोन तह लोप भयो भने के हुन्छ ?

एजेन्सी । ओजोन तहको महत्व बारे धेरै कथाहरू छन् । यसले हाम्रो लागि सुरक्षा कवचको रूपमा काम गर्दछ । सन् १९८० को दशकमा विश्वमा ओजोन तहमा प्वाल परेको खबर आएपछि हतारमा मोन्ट्रियल प्रोटोकललाई कडाइका साथ लागू गरियो, जसका फाइदाहरू पनि देखिन्छन् । तर सबै चेतावनीका बाबजुद पनि आज हामी ग्लोबल वार्मिङ नियन्त्रण गर्ने लक्ष्यहरू कार्यान्वयन गर्न संघर्ष गरिरहेका छौं ।

नयाँ अध्ययनले हाम्रो पृथ्वीको सतहको तापक्रममा ओजोन तह कत्तिको महत्त्वपूर्ण छ भनेर देखाउँछ । यसको एउटा नतिजा के हो भने ओजोन तह नभएको भए हाम्रो पृथ्वी ३.५ केल्भिन चिसो हुने थियो । धेरै जसो ओजोन तहलाई भनिन्छ कि सूर्यबाट आउने विकिरणहरू माथिल्लो वायुमण्डलसँग टक्कर हुन्छ र बाँकी पृथ्वीले अवशोषित गर्छ भने बाँकी पृथ्वीको सतहसँग टकराएर फर्कन्छ ।

धेरैजसो फर्किने विकिरणहरू अन्तरिक्षमा फर्किन्छन् र त्यसमध्ये केहीलाई हरितगृह प्रभाव दिने वातावरणले अवशोषित गर्छ । ओजोन तह जस्तै, यो भनिन्छ कि सूर्यबाट निस्कने विकिरण माथिल्लो वायुमण्डलसँग टक्कर हुन्छ र बाँकी पृथ्वीले अवशोषित गर्दछ, जबकि बाँकी पृथ्वीको सतहसँग टकराएर परावर्तित हुन्छ । धेरैजसो फर्किने विकिरणहरू अन्तरिक्षमा छरिएका हुन्छन् र वातावरणले ग्रहण गरी हरितगृह प्रभाव पार्छ ।

ओजोन तह सधैं पृथ्वीमा थिएन । जीवन भन्दा पहिले, ओजोन वायुमण्डलमा अवस्थित थिएन । पृथ्वीले धेरै पातलो ओजोन तह बिना वा बिना अरबौं वर्ष बितिसकेको छ । चाखलाग्दो कुरा के छ भने आज जब आणविक अक्सिजन वायुमण्डलको राम्रो भाग हो, जलवायुमा यसको भूमिका एकदमै कम छ, जबकि ओजोन तहको त्यो भन्दा धेरै छ ।

अन्वेषकहरूले पृथ्वीको मौसम अनुकरण गरे र माथिल्लो वायुमण्डलमा ओजोनको मात्रा भिन्न गरेर पृथ्वीको तापक्रमलाई सन्तुलनमा राख्न अनुमति दिए । तिनीहरूले ओजोनले पृथ्वीको सतहमा तापक्रम प्रभाव पारेको पत्ता लगाए जसले गर्दा पृथ्वीको सतहको औसत तापक्रम ३.५ केल्भिन बढी छ र यदि ओजोन तह लोप हुने हो भने यसले जलवायुमा विनाशकारी प्रभाव पार्नेछ ।

ओजोनको कमीको सबैभन्दा प्रमुख प्रभाव माथिल्लो स्ट्र्याटोस्फियरको चिसोपन हुनेछ जसले गर्दा यसले ओसिलो हावालाई साथमा राख्न सक्षम हुनेछैन र स्ट्र्याटोस्फियर सुक्नेछ । जल वाष्प एक महत्त्वपूर्ण हरितगृह ग्यास हो र हरितगृह प्रभाव बिना पृथ्वी समाप्त हुनेछ । ओजोन तहको सन्दर्भमा यो प्रभाव अक्सर बेवास्ता गरिन्छ ।

तापक्रम बाहेक ओजोनको कमी र स्ट्र्याटोस्फियरको शीतलताका कारण वायुमण्डलमा बादल बन्ने क्रम पनि रोकिनेछ, जसका कारण बादलहरू कम र उच्च उचाइमा देखिनेछन् । जहाँ केही जेट स्ट्रिमहरू भूमध्य रेखा नजिक बलियो हुनेछन्, त्यसपछि तिनीहरू ध्रुवहरू नजिक कमजोर हुनेछन् । जसका कारण सबै अक्षांशहरूको मौसमी ढाँचाहरू नराम्ररी प्रभावित हुनेछन् । यो परिणामले वायुमण्डलको जटिल प्रणालीमा प्रत्येक घटकको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको देखाउँछ ।